Nadanie uchwale siedmiu sędziów Sądu Najwyższego mocy zasady prawnej - niekonstytucyjne

Trybunał Konstytucyjny w dnia 13 sierpnia 2026 r. uznał możliwość nadania uchwale przez skład siedmiu sędziów Sądu Najwyższego mocy zasady prawnej za niezgodne z konstytucją. W ocenie Trybunału Konstytucyjnego siedmioosobowy skład Sądu Najwyższego nie ma wystarczającej reprezentatywności aby wydawać tego rodzaju rozstrzygnięcia.

Rozstrzygniecie Trybunału Konstytucyjnego zapadło w związku z pytaniem prawnym zadanym przez sędziów Izby Cywilnej Sądu Najwyższego. Skierowano je w związku z uchwałą z października 2020 r. wydaną przez Izbę Pracy i Ubezpieczeń Społecznych Sądu Najwyższego, w której siedmiu sędziów stwierdziło, że strona wnosząca skargę o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego wyroku „nie ma obowiązku wykazania, że wzruszenie zaskarżonego wyroku w drodze skargi nadzwyczajnej nie było i nie jest możliwe". Pytanie dotyczyło fragmentu przepisu ustawy o Sądzie Najwyższym, zgodnie z którym „skład 7 sędziów może postanowić o nadaniu uchwale mocy zasady prawnej" – art. 87 § 1 zdanie drugie ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o Sądzie Najwyższym.

Jednocześnie wskazano, iż Trybunał Konstytucyjny nie przesądził o niedopuszczalności innych form działalności uchwałodawczej Sądu Najwyższego i nie podważył samej funkcji Sądu Najwyższego, polegającej na sprawowaniu nadzoru judykacyjnego i podejmowaniu działań na rzecz zapewnienia jednolitości orzecznictwa.