AI Act

Z dniem 2 sierpnia 2026 r. wszedł w życie obowiązek wynikający z art. 50 AI Act, który nakłada obowiązki dotyczący przejrzystości korzystania ze sztucznej inteligencji - AI.
AI Act nakłada określone obowiązki zarówno na dostawców systemów AI oraz na podmioty stosujące systemy AI.
Obowiązki dostawców dotyczą m. in.

1. obowiązku informacyjnego - dostawca systemów AI przeznaczonych do bezpośredniej interakcji z osobą fizyczną (chatbotów obsługi klienta, wirtualnych asystentów, voicebotów itp.) obowiązany jest odpowiednio poinformować osobę fizyczną, że komunikuje się z systemem AI;
2. obowiązku oznaczenia treści - dostawca systemów AI, które generują lub manipulują syntetycznymi treściami (np. obraz, dźwięk, wideo lub tekst) zobowiązani są zapewnić, aby wyniki działania systemu były oznaczane w sposób umożliwiający ich wykrycie jako wygenerowane lub zmanipulowane przez AI. (powyższy obowiązek nie dotyczy przypadku gdy AI pełni jedynie funkcję pomoczą np. w edycji).

Obowiązki podmiotów stosujących systemy AI dotyczą m. in.

1. obowiązków dotyczące deepfake i realistycznych treści syntetycznych – przez deepfake należy rozumieć wygenerowane lub zmanipulowane przez AI obrazy, treści dźwiękowe lub treści wideo, które przypominają istniejące osoby, przedmioty, miejsca, podmioty lub zdarzenia i które odbiorca mógłby niesłusznie uznać za autentyczne lub prawdziwe (art. 3 pkt 60 AI Act) - podmioty stosujące system AI, który generuje obrazy, treści audio lub wideo które stanowią deepfake albo takimi treściami manipulują zobowiązane są ujawnić, że zostały sztucznie wygenerowane lub zmanipulowane;
2. obowiązków dotyczących systemów rozpoznawanie emocji i kategoryzacji biometrycznej – podmioty stosujące systemy rozpoznawania emocji lub systemy kategoryzacji biometrycznej są zobligowane do poinformowania osoby, której dotyczą te działania oraz zapewnienia zgodność działania z przepisami o ochronie danych osobowych.

Możliwe sankcje za naruszenie obowiązków przejrzystości z art. 50 AI Act - administracyjna kara pieniężna, której maksymalny wymiar wynosi:

1. do 15 000 000 euro, albo
2. do 3% całkowitego światowego rocznego obrotu przedsiębiorstwa z poprzedniego roku obrotowego.

Od 2 sierpnia 2026 r. Komisji Europejska posiada także możliwość dotyczące nakładania kar na dostawców modeli AI ogólnego przeznaczenia przewidziane w art. 101 AI Act.
Zgodnie z Digital Omnibus, który zmienił art. 113 AI Act i przesunął terminy stosowania części przepisów dotyczących systemów wysokiego ryzyka harmonogram obowiązywania kolejnych regulacji przedstawia się następująco:

1. termin utworzenia przez państwa członkowskie co najmniej jednej piaskownicy regulacyjnej AI - 2 sierpnia 2027 r.;
2. rozpoczęcie stosowania obowiązków dotyczących samodzielnych systemów wysokiego ryzyka kwalifikowanych na podstawie art. 6 ust. 2 w związku z załącznikiem III AI Act (t.j. m.in. systemy wykorzystywane w obszarze zatrudnienia, edukacji, infrastruktury krytycznej, wymiaru sprawiedliwości) - 2 grudnia 2027 r.;
3. rozpoczęcie stosowania obowiązków dotyczących systemów AI stanowiących element produktów objętych unijnym prawodawstwem harmonizacyjnym wskazanym w załączniku I AI Act (tj. m.in. wyroby medyczne, zabawki czy urządzenia lotnicze) - 2 sierpnia 2028 r.